Måndag 19. Februar 2018



Tore Thomassen sjekkar ankerlokasjonar i Bjørnafjorden. Foto: Statens vegvesen. 

Ferjefri E39: Jordskjelvjakt i Bjørnafjorden

– Skred i Bjørnafjorden kan skje, og det må vi vere førebudde på. Konstruksjonane må vere robuste nok til å tole dette, seier overingeniør Tore Thomassen.

 

Det er få arbeid, om nokon, som har kartlagt skredhendingar i fjordar av den detaljgraden som Heidi Kjennbakken, Tore Thomassen og kollegaene deira gjer.

Når Bjørnafjorden får bru, som ein del av Ferjefri E39, har Statens vegvesen tilrådd ei flytebru som enten er endeforankra eller sideforankra. Den sideforankra brua treng anker for å halde den fem kilometer lange brua på plass. Her står det mellom to typar sideforankring, eller ein kombinasjon av dei to; sugeanker med ein diameter på 16 meter, eller ballastanker store som hus.

 


Heidi Kjennbakken, Mari Bruvik Nieuwenhuizen og Haflidi Haflidason om bord på forskingsfartøyet «G.O. Sars». Foto: Statens vegvesen.

Skred i fjorden

Overingeniør Tore Thomassen har vore på tokt på Bjørnafjorden for å finne ut meir om kor utsett fjorden er for skred, og kor det kan vere mogeleg å plassere ankera som kan halde ei heil bru på plass.

– Ballastankera fyller vi med stein, ofte olivinstein som har høg eigenvekt. Ballastankeret skal ligge på eit stødig underlag, fortel Thomassen, som jobbar på Utviklingsprosjekt fjordkryssingar i Statens vegvesen.

Eit sugeanker er ein bøtteforma konstruksjon som vi senker ned på havbotn med opninga ned. Når vatnet blir pumpa ut av ankeret blir det skapt  eit undertrykk inne i konstruksjonen, og ankeret blir sugd mot botn.

– Vi prøver å finne ut kor det går skred i fjorden så vi kan finne ut kor vi kan plassere anker, seier Thomassen.

 

Kva har løyst ut skred?

På havbotn har det blitt gjort undersøkingar for mellom anna å finne ut kva kvalitet jordmassane har. Ut frå jordkvaliteten kan geologane seie noko om faren for skred.

– Stor nok påverking, som eit stort jordskjelv, vil  kunne utløyse skred. Vi kan sjå at det har gått skred i Bjørnafjorden tidlegare, seier Thomassen.

Kor tid skreda har gått jobbar Heidi Kjennbakken med å finne ut av.

– Hovudgrunnen til at vi ønskjer å datere skreda er for å forstå om dei  vart løyst ut etter landheving etter istida, eller om det har skjedd i moderne tid, seier Kjennbakken.

Basert på data frå eit tidlegare tokt fann Multiconsult og Norsk geotekniske institutt (NGI) 32 ankerposisjonar, i tillegg til reserveposisjonar for alle ankera. På dette toktet jobba Kjennbakken og hennar kollegaer med å samle data for å kunne finne dei aller beste ankerposisjonane, i tillegg til å finne ut kva som er på botn av Bjørnafjorden.

– Vi visste ikkje at det var så mange store og små skred i Bjørnafjorden. Kanskje vil det vere sannsynleg at ein finn det same i andre fjordar. Difor kan dataene også interessante for andre forskarar. Universitetet i Bergen vil nytte dataene til å sjå på skredhendingar og avsetningsprosessar i ein større geologisk samanheng, seier Kjennbakken.

 

Tyder på gamalt jordskjelv

Med hjelp av akustikk samla opp av ein ROV, undervassrobot, har geologane funne ut  at  fleire skred sannsynlegvis har vorte løyst ut samstundes, som igjen tyder på at det har skjedd som følgje av eit jordskjelv. Denne tolkinga må dei framleis dokumentere gjennom å finne ut kor gamalt skreda er.

– Aldersbestemminga er ein viktig del av arbeidet for å forstå kor tid dei store skreda gjekk og kva som var utløysingsmekanismen, fortel Kjennbakken. 

 


Haflidi Haflidason og Julie Zweidorff har fått kjerneprøvane inn i laboratoriet på UIB.

 

I laboratorium

På ROV-en vert det montert på botnpenetrerande ekkolodd som gjev høgoppløyselege bilde. På toktet blei det også tatt kjerneprøver av botn på Bjørnafjorden.

Leira skal no identifiserast i eit laboratorium på Universitetet i Bergen.

– Skredsedimenta kan vere utfordrande å identifisere sidan alt er leire. Når vi opnar kjernen ser alt ut som brungrå leire, seier ho. 

– Når sedimenta er identifiserte tar vi prøver frå laga over og under skreda til karbondatering for å aldersbestemme skreda. Karbonalderen over skredet seier noko om yngste alder på skredet, medan alderen under skredet seier noko om kor mykje sediment som er blitt forstyrra av skredhendingar i området, skriv Statens vegvesen i ei pressemelding.

Til hausten igjen skal Thomassen og kollegaene samle meir data om skråningane i fjorden.

 

Butikkar og tenester i sentrum "Klikk for å sjå alle"

.

Kåra den vakraste boka i verda

17.02.2018 Kjetil Rydland

Aud Gloppen, kjend bokdesignar frå Fitjar. Foto: FP-arkiv/KR.  Kåra den vakraste boka i verda Aud Gloppen frå Fitjar har vore med og kåra den vakraste boka i verda.  

Les meir ...

Årets lokalpolitikar!

17.02.2018 Kjetil Rydland

Harald Rydland, engasjert KrF-politikar. Foto: FP-arkiv / Harald Johan Sandvik.  Årets lokalpolitikar! På fylkesårsmøtet på Sotra i helga blei Harald Rydland utnemnd til årets lokalpolitikar i Hordaland Kristeleg Folkeparti.

Les meir ...

Handballdamene vann klart over botnlaget

17.02.2018 Kjetil Rydland

Ingvild Rimmereid med seks mål mot Lyngbø. Foto: Kjetil Rydland.  Handballdamene vann klart over botnlaget Fitjar IL sitt damelag vann ein klar siger 26-19 over Lyngbø, og har dermed fått ei ørlita...

Les meir ...
annonse

Quiz for historiebøkene!

17.02.2018 Kjetil Rydland

Jostein Siglen med fingeren på bildet av seg sjølv på gårsdagens bildequiz, laget hans var det einaste som ikkje kjende han igjen på bildet. Foto: Kjetil Rydland. Quiz for historiebøkene! Fredagskveldens quiz...

Les meir ...

Korpsmusikk og publikum fylte Kultursale…

15.02.2018 Kjetil Rydland

Fitjar skulekorps spela frå ABBA-programmet som dei skal framføra i april. Foto: Kjetil Rydland.  Korpsmusikk og publikum fylte Kultursalen Vakker korpsmusikk, kaffi og god kaffimat og ikkje minst veldig god stemning fekk dei...

Les meir ...

Kokk tek over leiaransvaret for Fitjarfe…

15.02.2018 Jonas Sætre

Kokk tek over leiaransvaret for Fitjarfestivalen Inger Elin Helland har hatt ansvaret for maten under Fitjarfestivalen i mange år. No er ho valt som ny festivalleiar.

Les meir ...
annonse

Fagtorg "Klikk for å sjå alle"


God handballdag

18.02.2018 Kjetil Rydland

 Frå gårsdagens jentekamp mot Bjarg 3. Foto: Privat.  God handballdag Det var ikkje berre dei vaksne damene som spela handball i går, Fitjar hadde fleire lag i aksjon i aldersfastsette klassar, både...

Les meir ...